Święto Ofiarowania Pańskiego

Dzień ten jest popularnie nazywany Świętem Matki Bożej Gromnicznej. W tym dniu obchodzimy również Światowy Dzień Życia Konsekrowanego, w bieżącym roku już po raz trzydziesty.

Czterdzieści dni po Bożym Narodzeniu Maryja i Józef przynieśli po raz pierwszy Jezusa do świątyni, aby wypełnić przepis prawa Starego Testamentu. Jezus spotkał się w osobach Symeona i Anny ze swoim ludem, który go oczekiwał. Oni poznali Jezusa i radośnie z wiarą Go przyjęli. Tak czytamy w Ewangelii: „Za natchnieniem więc Ducha przyszedł do świątyni. A gdy Rodzice wnosili Dzieciątko Jezus, aby postąpić z Nim według zwyczaju Prawa, on wziął Je w objęcia, błogosławił Boga i mówił: «Teraz, o Władco, pozwól odejść słudze Twemu w pokoju, według Twojego słowa. Bo moje oczy ujrzały Twoje zbawienie, któreś przygotował wobec wszystkich narodów: światło na oświecenie pogan i chwałę ludu Twego, Izraela».” (Łk 2, 27-32)

Matka Boża składa swego Syna na ofiarę – stąd nazwa Święto Ofiarowania Pańskiego. I spełnia się proroctwo Malachiasza: „(…) przybędzie do swej świątyni Pan, którego wy oczekujecie”. (Ml 3, 1)

Święto „Matki Bożej Gromnicznej” jest bogate w symbole, w odniesienia do światła. Chrystus jest naszym światłem, naszym Zbawcą, wyzwolił nas z mroku grzechu. Zapalona gromnica daje światło i stanowi nawiązanie do wielkanocnego paschału – symbolu zwycięstwa Chrystusa nad śmiercią. Natomiast osoby konsekrowane, które dzisiaj obejmujemy wsparciem i modlitwą, naśladując Chrystusa, są widocznym znakiem życia chrześcijańskiego w świecie.

Nazwa – Święto Matki Bożej Gromnicznej związana jest z obrzędem poświęcenia świec, który pojawił się w Kościele w X w.

Podczas błogosławieństwa świec kapłan modli się: „Boże, światłości prawdziwa, źródło światła wiecznego oświeć serca wiernych, aby wszyscy, którzy zgromadzili się w tej świątyni z płonącymi świecami, mogli kiedyś oglądać blask Twojej chwały.”

Poświęcone drugiego lutego świece zapalano w minionych czasach podczas burzy i stawiano w oknach, stąd wywodzi się nazwa – gromnica. Gest ten stał się znakiem opieki, wyrazem ufności w ochronę Matki Bożej przed burzami, nawałnicami, gradem. Niektórzy dymem gromnic kreślili znak krzyża na drzwiach, piecu, oknach czy belkach stropowych jako symbol Bożej obrony przeciw siłom nieczystym i nieszczęściom.

Pięknie o gromnicy mówił błogosławiony Ksiądz Kard. Stefan Wyszyński: „Gromnica to ta, która jak piorunochron bierze gromy na siebie, a innych przed nimi zasłania. Tak czyni Najświętsza Panna, gdy zbiera w swych dłoniach pociski gniewu, które przez Jej przyczynę i w Jej rękach stają się promieniami łaski”. Błogosławiony Ksiądz Kard. Wyszyński przedstawia tu gromnicę jako symbol Maryi, która chroni wiernych przed gniewem Bożym.

Gromnicę zapala się przy umierającym, aby jej światło – płomyk Bożej miłości – ogarnęło umierającego w ostatniej ziemskiej chwili, chroniło przed złymi duchami, ulżyło w cierpieniu i poprowadziło do wiekuistej światłości. Te zwyczaje są niestety praktykowane coraz rzadziej. Poświęćmy gromnicę i zapalajmy ją coraz częściej. Niech gromnica będzie symbolem obecności Chrystusa i Jego Matki w naszych domach, w czasie choroby czy problemów rodzinnych.

W artykule „Gromnica – świeca nieco zapomniana” umieszczonym na stronie internetowej Niedzieli możemy znaleźć ciekawą historię wyjścia z nałogu narkomanii za wstawiennictwem Matki Bożej Gromnicznej.

Drugiego lutego modlimy się również za osoby konsekrowane, które „służą Bogu w postach i modlitwach dniem i nocą”, ślubują z miłości do Chrystusa czystość, ubóstwo i posłuszeństwo. Światowy Dzień Życia Konsekrowanego ustanowił święty Jan Paweł II w 1997 r. Najczęściej myślimy o posłudze modlitewnej osób konsekrowanych, przesyłamy im nasze intencje modlitewne. Natomiast ich posługa, aktywność jest różnorodna. Zakonnicy i zakonnice pracują duszpastersko, katechizują, angażują się w edukację, działalność charytatywną, społeczną, naukową, artystyczną i medialną. 

Prowadzą szkoły, przedszkola, np. Siostry Prezentki, Ojcowie Pijarzy w Rzeszowie. Pracują też w szpitalach, hospicjach, domach opieki, schroniskach dla bezdomnych, placówkach rehabilitacyjnych, opiekuńczo-wychowawczych, np. Siostry Opatrzności Bożej w Łące koło Rzeszowa. Prowadzą domy dziecka, domy samotnej matki, internaty, bursy, świetlice, okna życia, stołówki dla biednych, domy rekolekcyjne, domy wypoczynkowe dla świeckich. Przykładem intensywnej posługi modlitewnej są zakony kontemplacyjne, np. Siostry Karmelitanki Bose, które mają dom niedaleko naszej parafii, na ul. Morgowej w Rzeszowie. Mniszki klauzurowe zajmują się też pracami ręcznymi, m.in. haftowaniem i szyciem szat liturgicznych, wypiekiem opłatków i komunikantów oraz pisaniem ikon. Coraz częściej umożliwiają też świeckim kilkudniowy pobyt w swoich domach, aby mogli w ten sposób odnowić siły fizyczne i duchowe. 

Zazwyczaj drugiego lutego w kościołach w Polsce zbierane są ofiary na wsparcie klasztorów kontemplacyjnych.

Przez wstawiennictwo Matki Bożej prośmy Boga:

– bądź światłem naszego życia;

– obdarz potrzebnymi łaskami osoby konsekrowane;

– zachowaj nas od niszczycielskiej mocy żywiołów;

– wyjdź na spotkanie umierającym.

Święto Ofiarowania Pańskiego niesie w sobie głęboką biblijną i religijną treść. A przeplata się ona ze zwyczajami poszczególnych regionów, a także określonych czasów. Dlatego warto osobiście odkryć te wszystkie treści, które w tym artykule zostały tylko ogólnie wspomniane i ubogacić je proponowaną poniżej lekturą.

Na podstawie:

• Agenda Liturgiczna Maryi Niepokalanej 2026, tom I, W Misji, Oficyna Wydawnicza, Wrocław 2025
• Niezbędnik Katolika styczeń-luty 2026, Instytut NIEDZIELA
• niedziela.pl
• Matki Bożej Gromnicznej
• niedziela.pl
• https://zakony-zenskie.pl

Tekst: Agata Ślusarczyk

---

w 2024 roku do kościoła została „podrzucona” świeca „gromniczna”. Najwyraźniej osoba nie miała sumienia wyrzucenia ot tak w kosz. Służba kościelna przekazała ją do Muzeum Regionalnego w Rzeszowie z racji stosowanego wieku świecy.

Tekst Marcin Czyrek. Zdj. tytułowe: Ofiarowanie Pana Jezusa w świątyni. malowidło ścienne w kościele pw. Trójcy Przenajświętszej w Głogowie Małopolskim, fot. Marcin Czyrek